Ayışığı Manastırı (Agios Dimitrios Ta Salina)

  • Mimarlar: Ersen Gürsel, Haluk Erar
  • Yardımcı Mimarlar: Nihal Keskintaş, Oya Erar
  • Görseller: Santral Mimarlık – Ertunç Vatanperver, Ebru Belentepe
  • Statik: A-T Büro Yapı Mühendisleri – Ahmet Topbaş
  • Elektrik: 3a Mühendislik Proje Taahhüt Müşavirlik Ltd. Şti. – Erdoğan Kırcı
  • Mekanik: Coşkun Özbaş Mühendislik – Coşkun Özbaş
  • İşveren: Suzan Sabancı Dinçer
  • Proje Yeri: Ayvalık, Cunda
  • Proje Tarihi: 2009
  • Yapım Tarihi: 2010 – 2011

Cunda Adası, Patariça Yarımadası’nın en uç kuzey noktasında yer alan Manastırı, 17. Yüzyılda Athos’dan gelen Aynoroz keşişlerinin kurduğu biliniyor. Zeytinliklerde çalışan tarım işçilerinin mevsimlik olarak konakladığı manastırda, günlük işlerini tamamlayan işçilere din eğitimi de veriliyordu. 1771 ve 1795 yıllarında Manastır onarımdan geçerek bazı ekler inşa edilir. Manastıra ait tek resim 1908 tarihli bir kartpostaldır. Bu resimdeki tüm yapılar 1865 yılından sonra yapılan önemli yenileme süreci sonunda ortaya çıkar. Bu yenileme aşamasında şapel yıkılarak Bizans üslubunda yeniden inşa edilmiştir. Manastır, 1923’de ki mübadele yıllarında, Selanik yakınlarından gelen Katrinli ailesi tarafından zeytinlik arazisiyle birlikte alınır. Aile, zeytinlikleri işletir ve yapıyı yaz aylarında konut olarak kullanır.
Katrinli Ailesi zaman içinde manastırı kendi kaderine terk eder, yapılar hazine avcıları ve ziyaretçiler tarafından harap edilir. Şapel dışındaki yapıları yıkılan Manastırı, Fahrettin Katrinli’nin vefatının ardından evlatları Suzan Sabancı Dinçer’e satarlar.
Milli Park içinde bulunan Ayışığı Manastırı, “müze-yapı” tanımı içinde 2011’de özgün nitelikleri korunarak restore edilir; kültürel miras, yeniden yaşam alanına kazandırılır.