Aktur Bodrum Turizm Yerleşme Projesi

  • Mimarlar: Ersen Gürsel, Nihat Güner, Öcal Ertüzün, Mehmet Çubuk
  • Yardımcı Mimarlar: Ziya Soyer, Erol Yüksel
  • Dekorasyon: Fikret Tarı
  • Peyzaj: Besalet Pamay
  • Kanalizasyon: Nevzat Kor yönetiminde “İTÜ Çevre Sağlığı Kürsüsü”
  • İşveren: Ak-tur A.Ş.
  • Proje Yeri: Kabakum Yarımadası, Bodrum
  • Proje Tarihi: 1973
  • Yapım Tarihi: 1976
  • Yapım Türü: Betonarme Karkas
  • Arsa Alanı: 41 hektar
  • İnşaat Alanı: 8.2 hektar
  • Müteahhit Firma: Ak-tur A.Ş.

Bodrum ve Datça Tatil Siteleri, tatil konutları yerleşme grupları ile otel, motel ve kampinglerden oluşan turistik işletmeler ve ortak hizmet (yönetim, ticaret, eğlence, bakım ve teknik hizmetler) tesislerinden oluşur.

Planlanan Aktur Bodrum Tatil Sitesi, Bodrum’a 5-7 km. uzaklıkta Ağaçlı yöresinde konumlanır ve yaklaşık 3500 yatak kapasitelidir. Site, turistik işletmeciliğe dönük 575 tatil konutluk yerleşme grubu ile 375 yatak kapasiteli otel, 540 yatak kapasiteli motel ve 200 çadırlık kamping ünitesinden oluşur.

Hem Bodrum hem de Datça yerleşmelerinde plaj tesisleri, tüm yerleşmeyi kıyı boyunca çevreleyen kıyı gezi yolu ve bu kesimlerde lokanta, kafeterya, eğlence yerleri ve marina tesisleri bulunur. Marina çevresinde planlanan su sporları, eğlence birimleri, balıkçı meyhanesi, yat kulubü, taverna, gümrük servisi ile liman teknik servisleri projelendirildi. Ayrıca yerleşmelerin uygun ve çeşitli yerlerinde planlanan hizmet servisleri ve teknik servisler, sitelerin bir bütün olarak yaşaması için gerekli ortamı hazırladı.

Arazinin hareketliliği yerleşme kararlarını etkiledi. Yaya yolları bu hareketliliğe olanak vererek teraslamalar üzerinde ve esas olarak yatay hareketler için planlanmış iki ana platoda yayıldı. Platolardan kıyı gezi yolu denizden 3-6 m. yükseklikte değişen mekanlar verir. Öteki plato ise tatil konutları bölgesi, merkez tesisleri, motel ünitesini denize bağlayan bir korniş yolu niteliğinde çizgisel olarak gelişir. Yaya hareketi içinde kıyı ve yerleşme alanları arasındaki en fazla yükselti farkı 40 m. olarak kabul edildi. Tatil evleri bölgesinde ortalama yerleşme kotu 25-30 m.’dir. En fazla yerleşme sınır kotu farkı ise 50-55 m.’dir.

Bodrum yerleşmesi, işverenin programını verdiği üç tip tek ev ile üç tip kat evi olarak projelendirildi. Tatil evlerinin planlanmasında işverence talep edilen kat evi ile tek evlerin seçimlerinde ayrıcalık yaratmaması için bunlara, yerleşme dokusu içinde birlikte karışık yer verildi.

Peyzaj Planlaması:
Grubun çalışmalarına danışman olarak katılan Prof. Besalet Pamay, her iki sitede yaptığı inceleme gezilerinden sonra ana ilkeler düzeyinde hazırladığı ön raporda özetle,

“Akdeniz iklim koşullarının hakim bulunduğu Bodrum sitesinde peyzaj planlaması, yöresel ekolojik etüdlerle elde edilen verilere dayanarak planlandı. Eski bir kızılçam orman sahası ve maki alanı olduğu anlaşılan site ve çevresi zengin bir toprak florasına sahip. Genel hatlarıyla doğal vejetasyon örtüsüne ve temel yeşil yapıya kavuşturulduktan sonra, tatil sitesinin peyzajı ve tasarlanan tür kompozisyonunun daha kolay olgunlaşacağı düşünüldü. Bu amaçla siteyi kuşatacak bir yeşil kuşak geri planda bir fon oluşturacak ve bugünkü peyzajı zenginleştirecek. Bu nedenle 12 hektarlık bir alanda yörenin yerli türleri olarak hızla büyüyen fıstık çamı ve kızılçamın dikilmesi, hektar başına 2.000 adet olarak öngörüldü.”

Raporda belirtilen ana ilkeler çerçevesinde Bodrum sitesinde ağaçlandırma çalışmalarına 1974 yılında başlandı. 20.000 çam fidanı dikildi. Bodrum sitesi müdürü Özgen Acar’ın ve eşinin bu konuya birlikte gösterdikleri ilgi sayesinde, her iki sitede çiçek ve fidan seralarının yapımı gerçekleştirildi. Aynı konuya Bodrum’da bulunan Prof. Günel Akdoğan da büyük ilgi gösterdi ve uygulama çalışmalarına katıldı.

Basında:
Yapı 12/2000, S:229 Sf: 52
Çevre Dergisi 3-4/1979, S:2 Sf:11-33